విశాఖపట్నం సమీపంలో Google ప్రణాళిక చేసిన AI కేంద్రంలో భాగమైన ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రామం తార్లువాడ నివాసితులు, తాము సాగుచేసిన భూమిని వెనక్కి తీసుకున్నారని, హామీ ఇచ్చిన ప్రత్యామ్నాయ భూమి, ఉద్యోగాలు అందలేదని ది గార్డియన్ తో చెప్పారు. బలవంతంగా భూమి తీసుకోలేదని రాష్ట్రం ఖండిస్తోంది. బహిరంగంగా 1 గిగావాట్ కేంద్రంగా పరిచయం చేసిన ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన వివాదం ఇది; మూడు రాష్ట్ర పర్యావరణ అనుమతుల్లో సామర్థ్యాల మొత్తం 2,512 మెగావాట్లు, అంటే సుమారు 2.51 గిగావాట్లుగా ఉంది.

పెద్ద మార్పు

  • ఏం మారింది: విశాఖపట్నంలోని Google కేంద్రాన్ని 2025 కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రకటనలో 1 గిగావాట్ ప్రాజెక్టుగా పరిచయం చేశారు. 2026లోని వేర్వేరు రాష్ట్ర అనుమతులు మూడు ప్రతిపాదిత స్థలాలకు కలిపి 2.51 గిగావాట్ల సామర్థ్యాన్ని పేర్కొంటున్నాయి. ఇది దరఖాస్తుల్లోని స్థాయి మాత్రమే; ఇప్పటికే పనిచేస్తున్న డిమాండ్‌కు ఆధారం కాదు.
  • ఇది ఎందుకు ముఖ్యం: విస్తృత ప్రతిపాదనల్లో తార్లువాడతో పాటు మరో రెండు ప్రాంతాల భూములున్నాయి. వ్యవసాయ భూమికి ప్రవేశం కోల్పోయామని నివాసితులు చెబుతున్నారు. అందువల్ల భూబదిలీ, పరిహారం, స్థానిక సంప్రదింపుల నిబంధనలు ప్రాజెక్టును అంచనా వేయడంలో ముఖ్యం.
  • ఏమి గమనించాలి: అనుమతులపై సవాళ్లు, భూమి ఎలా పొందారన్న రాష్ట్ర వివరణ ఇంకా కీలకం. ప్రతిపాదిత నిర్మాణానికి అనుమతి ఇచ్చినట్లు క్లియరెన్స్ పత్రాలు నిర్ధారిస్తాయి; ప్రక్రియ, హామీలపై వచ్చిన వివాదాలు మేము పరిశీలించిన రికార్డుల్లో ఇంకా పరిష్కారం కాలేదు.

మూడు అనుమతులు, మూడు ప్రతిపాదిత స్థలాలు

2025 అక్టోబరులో భారత ప్రభుత్వ పత్రికా సమాచార విభాగం విడుదల చేసిన ప్రకటన ప్రణాళికలోని Google కేంద్రాన్ని 1 గిగావాట్ హైపర్‌స్కేల్ డేటా కేంద్రంగా పేర్కొంది. Google, Adaniల భాగస్వామ్య ప్రకటన ఐదేళ్లలో సుమారు 1,500 కోట్ల డాలర్ల పెట్టుబడిని పేర్కొంది; అందులో డేటా-కేంద్ర కార్యకలాపాలు, సముద్రగర్భ అనుసంధానం, స్వచ్ఛ ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలున్నాయి. కంప్యూటింగ్ ప్రాజెక్టు “గిగావాట్ స్థాయి” అని చెప్పినా, ఒక్కో స్థలానికి సంబంధించిన మొత్తం సామర్థ్యాన్ని నిర్దేశించలేదు.

తర్వాతి పర్యావరణ అనుమతుల్లో తార్లువాడలో 1,000 మెగావాట్లు, రాంబిల్లిలో 1,000 మెగావాట్లు మరియు ఆదవివరం–ముదసర్లోవాలో 512 మెగావాట్లుగా ఉన్నాయి. మొదటి రెండు అనుమతులను ఏప్రిల్ 9న వచ్చిన దరఖాస్తుల తర్వాత 2026 ఏప్రిల్ 18న జారీ చేశారు. మూడోది జూన్ 10న జారీ అయింది. ప్రతిపాదిత సామర్థ్యాలను కలిపితే 2,512 మెగావాట్లు అవుతుంది. ఇవి వేర్వేరు స్థలాలకు ఇచ్చిన అనుమతులు; Google ఎంత సామర్థ్యాన్ని ఒప్పందం చేసుకుందో, నిర్మించిందో, వినియోగంలోకి తెచ్చిందో ఈ మొత్తం చూపదు.

భారత పర్యావరణ మదింపు నియమాల్లోని అంశం 8(a) కింద ఈ ప్రాజెక్టులను B2 వర్గ భవన లేదా నిర్మాణ పనులుగా అనుమతులు వర్గీకరించాయి. మానవ హక్కుల వేదిక, ఈ అనుమతులను సవాలు చేసిన సంస్థ. ఈ వర్గీకరణ వల్ల పూర్తి పర్యావరణ ప్రభావ మదింపు, చట్టబద్ధ ప్రజా విచారణ తప్పించుకున్నారని అది వాదిస్తోంది. వర్గీకరణ రికార్డుల్లో ఉంది; అది సరైనదా కాదా అన్నది వివాదాస్పదం. జాతీయ హరిత ట్రిబ్యునల్ ముందు మూడు పిటిషన్లు, ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టులో మరో కేసు ఉన్నాయని Guardian నివేదించింది. ట్రిబ్యునల్ దాఖలు పత్రాలను లేదా వాటి ఫలితాలను మేము నేరుగా ధృవీకరించలేదు.

భూమి కేటాయింపు, నివాసితుల కథనాలు

ఆగస్టు 20 తేదీగల ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు ప్రకారం, Adani Infra (India) అనుబంధ సంస్థలని పేర్కొన్న మూడు ప్రాజెక్టు కంపెనీల్లో ఒకటైన Vizag Mega Data Center Park Limitedకు తార్లువాడలో 266.6 ఎకరాలను రాష్ట్రం కేటాయించింది. Google కోసం డేటా కేంద్రాన్ని నిర్మించడంలో Adani Infra, Raiden Infotech భాగస్వామి అని కూడా ఉత్తర్వు పేర్కొంటుంది. ప్రాజెక్టు కంపెనీకి భూమి కేటాయింపును ఇది నమోదు చేస్తుంది; ప్రతి నివాసితుడి భూమి హక్కులను ఎలా అంచనా వేశారో, పరిహారం ఇచ్చారో నిర్ధారించదు.

Guardian ఇంటర్వ్యూల్లో, ఏప్రిల్‌లో కంచెలు వేసిన తర్వాత ఏళ్ల క్రితం తన కుటుంబానికి కేటాయించిన భూమిలోకి వెళ్లలేకపోయామని T అప్లరాజు చెప్పారు. తార్లువాడలో 520 కుటుంబాలకు కేటాయించిన భూమిని తిరిగి తీసుకున్నారని వార్తాపత్రిక నివేదించింది. పరిహారం పొందిన దళిత రైతు P వెంకట రావు, తన ఎకరం భూమిని అప్పగించాల్సిందిగా ఒత్తిడి చేశారని, అధికారులు హామీ ఇచ్చారని తాను చెప్పిన ప్రత్యామ్నాయ భూమి లేదా కుటుంబ ఉద్యోగం అందలేదని చెప్పారు. ఇవి Guardian నివేదించిన నివాసితుల కథనాలు మాత్రమే; కోర్టు తీర్పులుగానీ, స్వతంత్రంగా పరిశీలించిన భూమి రిజిస్టరుగానీ కావు.

బలవంతంగా భూమి తీసుకోలేదని, అర్హులైన వారికి ఉదార పరిహారం అందిందని ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం Guardianతో చెప్పింది. అవసరమైన చట్టపరమైన అనుమతులు పొందామని Adani తెలిపింది. స్థానిక సమాజాలతో విస్తృతంగా సంప్రదింపులు జరిపామని, స్థానికంగా ఎలాంటి ప్రభావం ఉండదని Google వార్తాపత్రికకు చెప్పింది. ఈ సమాధానాలు వివాదంలోని వేర్వేరు అంశాలను ప్రస్తావిస్తాయి; నోటీసు, ఒత్తిడి లేదా నెరవేరని హామీలపై వ్యక్తిగత వాదనలను మేము పరిశీలించిన బహిరంగ రికార్డులు పరిష్కరించవు.

నీరు, విద్యుత్‌పై వాదనలు ఇంకా భవిష్యత్తు ప్రణాళికలే

Guardianతో మాట్లాడిన నివాసితులు, కార్యకర్తలు నీరు, వేడి, అడవులు, విద్యుత్ గురించి ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. నీటి శీతలీకరణకు బదులు గాలి శీతలీకరణ వాడతామని, స్థానిక తాగునీటి సరఫరాపై ప్రభావం ఉండదని Google పత్రికతో చెప్పింది. భాగస్వామ్య ప్రకటనలో కొత్త స్వచ్ఛ ఇంధన ఉత్పత్తి, ప్రసార మౌలిక వసతులు హామీ ఇచ్చారు. ఇవి కంపెనీ ప్రణాళికలు, భరోసాలు మాత్రమే; నడుస్తున్న ప్రాంగణం నుంచి కొలిచిన ఫలితాలు కావు. అనుమతి సామర్థ్య గణాంకాలు మాత్రమే వాస్తవ విద్యుత్ వినియోగాన్నో పర్యావరణ ప్రభావాన్నో నిర్ధారించలేవు.

మూలాలు, మరింత చదవడానికి

  • ది గార్డియన్ సెప్టెంబర్ 26 తార్లువాడ నివేదిక నివాసితులతో అసలు ఇంటర్వ్యూలు, నివేదిత వ్యాజ్యాలు, Google, Adani, రాష్ట్రం నుంచి పొందిన సమాధానాలను అందిస్తుంది. ఒత్తిడి, హామీలు, స్థానిక ప్రభావాల గురించి కథనాలు పత్రికకు ఆపాదించిన నివేదికలుగానే ఉంటాయి.
  • భారత ప్రభుత్వ పత్రికా సమాచార విభాగం ప్రకటన, 2025 అక్టోబర్ 14. ప్రభుత్వం బహిరంగంగా చెప్పిన 1 గిగావాట్ వివరాలు, పెట్టుబడి, ఉపాధి అంచనాలను నమోదు చేస్తుంది. మూడు స్థలాల అనుమతులకు ముందే ఇది వెలువడింది.
  • తార్లువాడ , రాంబిల్లి మరియు ఆదవివరం–ముదసర్లోవాపై సంతకం చేసిన రాష్ట్ర పర్యావరణ అనుమతుల్లో ప్రతిపాదకులు సూచించిన సామర్థ్యాలు, నియంత్రణ వర్గాలు ఉన్నాయి. ప్రతులు ప్రచార సంస్థ సైట్‌లో భద్రపరిచారు; పత్రాలపై రాష్ట్ర అధికార గుర్తింపులు ఉన్నాయి. ప్రతిపాదిత నిర్మాణానికి అనుమతి ఇచ్చిందని, వాస్తవ సామర్థ్యం లేదా ప్రభావం నిరూపితమైందని అర్థం కాదు.
  • ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు 213, 2026 ఆగస్టు 20. ప్రాజెక్టు కంపెనీలకు భూమి కేటాయింపులు, Google–Adani ప్రాజెక్టు సంబంధాన్ని నమోదు చేస్తుంది. కుటుంబాల భూమి లేదా పరిహార వాదనలపై తీర్పు ఇవ్వదు.
  • Google, Adaniల అక్టోబర్ 2025 ప్రకటన ప్రణాళికలోని పెట్టుబడి, భాగస్వాములు, స్వచ్ఛ ఇంధన మౌలిక వసతులపై కంపెనీల వివరణ. ఇవి ప్రాజెక్టు ప్రణాళికలు మాత్రమే.
  • మానవ హక్కుల వేదిక ఏప్రిల్ 27 ప్రకటన అనుమతులు, సంప్రదింపుల ప్రక్రియపై వాటిని సవాలు చేస్తున్నవారి అభ్యంతరాలను వివరిస్తుంది. ఇది ట్రిబ్యునల్ తీర్పు కాదు.